ضربان ساز یا پیس میکر چیست ؟

تعریف:
ضربان ساز مثل یک رهبر کوچک و باهوش برای قلب کودک شماست! ضربان ساز دستگاه کوچکی می باشد که به قلب فرزند شما کمک می کند تا ضربان منظم تری داشته باشد، این دستگاه این عمل را از طریق وارد کردن یک محرک الکتریکی کوچک (که به کنترل ضربان قلب کمک مینماید) انجام میدهد.
|پزشک شما ضربان ساز را در زیر پوست قفسه سینه (درست در زیر استخوان ترقوه) تعبیه می کند. این دستگاه از طریق سیم های نازک به قلب شما متصل می شود.قلب کودک شما ممکن است جهت انقباض مناسب عضلات قلب نیاز به ضربان ساز داشته باشید تا بدن فرزندتان خون اکسیژن دار و غذای کافی را دریافت نماید و او انرژی برای بازی، رشد و شادابی داشته باشد.
برخی از افراد برای مدت کوتاهی نیاز به ضربان ساز دارند (مثلاً پس از عمل جراحی) و ممکن است از نوعی که در خارج از بدن قرار داده میشود استفاده کنند(پیس میکر موقت). با یک ضربان ساز ، قلب مثل سابق ضربان پیدا میکند. امروزه با وجود ضربان ساز ها، بیماران از زندگی طبیعی و کاملی برخوردار خواهند بود.

چرا کودک من به ضربان ساز نیاز دارد؟

معمولاً دلایل آن می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:

• ضربان قلب کودک *خیلی آهسته* است (به این حالت “برادی کاردی” می‌گویند).
• ضربان قلبش *نامنظم* است یا گاهی برای یک لحظه می‌ایستد.
• مسیر عبور پیام‌های الکتریکی در قلبش *مسدود* شده است(“بلوک قلبی”).
• به دلیل یک عمل جراحی قلب مادرزادی، به این دستگاه نیاز پیدا کرده است.

ضربان ساز چگونه به کودک من کمک می‌کند؟

دستگاه مانند یک باتری قابل شارژ عمل می‌کند که سال‌ها کار می‌کند و انرژی لازم برای کمک به قلب را فراهم می‌کند. ضربان ساز از طریق یک یا دو سیم به قلب فرزند شما متصل میشود. وقتی ضربان سازحس کند ضربان قلب کودک کند شده یا یک ضربان جا افتاده، یک پیام الکتریکی کوچک (مثل یک زنگ ملایم) از طریق سیم‌ها به قلب می‌فرستد تا دوباره به ضربان عادی برگردد. کودک شما این پیام الکتریکی را احساس نمی‌کند. ضربان ساز تنها زمانی کار می کند که نیاز به آنها باشد. زمانی که ضربان قلب شما بسیار سریع، بسیار تند و نامنظم است، ضربان ساز به کار می افتد.
ضربان‌سازهای جدید حتی می‌توانند وقتی کودکتان می‌دود یا بازی می‌کند، ضربان قلبش را به طور خودکار سریع‌تر کنند تا بدنش خون بیشتری دریافت کند.

ما به عنوان والدین، چگونه از کودک دارای ضربان ساز مراقبت کنیم؟

• نظارت: ممکن است پزشک از شما بخواهد گاهی نبض کودکتان را چک کنید. نگران نباشید، روش آن را به شما یاد خواهند داد. فیلم نحوه شمردن نبض را در قسمت رسانه ها مشاهده کنید. نبض فرزندتان را چک کنید و آن را  بر اساس روشی که پزشک شما شرح می دهد  ثبت کنید.
• پیگیری منظم: پزشک متخصص، ضربان‌ساز کودکتان را در بیمارستان یا مطب و گاهی حتی از طریق اینترنت در خانه چک می‌کند تا مطمئن شود همه چیز خوب است. این ویزیت‌ها معمولاً هر ۴ تا ۶ ماه یکبار است. باتری این دستگاه سال‌ها (اغلب بین ۵ تا ۱۵ سال) کار می‌کند و وقتی تمام شود، با یک جراحی کوچک و ساده تعویض می شود. به شما یک دفترچه “آنالیز پیس میکر” داده می شود تا نکات بررسی درستی دستگاه در هر بار ویزیت در آن نوشته شود.
• داروها: حتماً داروهای تجویز شده برای کودک را سر وقت و دقیق طبق دستور پزشک بدهید.
• علائم هشدار: اگر متوجه *تنگی نفس*، *تورم در پاها یا صورت*، *سرگیجه* یا *غش کردن*، *کبودی لب یا پوست*، یا *خستگی غیرعادی و شدید* در کودکتان شدید، فوراً با پزشک تماس بگیرید دستورات پزشک خود را پیگیری کنید و به موقع ملاقات های پزشکی خود را انجام دهید.
• فعالیت و بازی: خبر خوب این است: بیشتر کودکان دارای ضربان‌ساز می‌توانند تقریباً همه بازی‌ها و ورزش‌ها را انجام دهند. حتماً با پزشک در مورد نوع فعالیت‌های مجاز مشورت کنید. معمولاً از ورزش‌های *پربرخورد* که ممکن است ضربه مستقیم به محل دستگاه وارد کند (مثل ورزش‌های رزمی، بوکس، کاراته) باید پرهیز کرد. شنا و دوچرخه‌سواری معمولاً *بلامانع* است.
• مدرسه و مهدکودک: حتماً *مدیر، معلم و مربی ورزش* کودک را از وجود ضربان‌ساز مطلع کنید. یک *کپی از کارت شناسایی دستگاه* را به آنان بدهید و به آنها بگویید در صورت بروز هر حادثه‌ای (مثلاً زمین خوردن) ابتدا با شما تماس بگیرند.
• تجهیزات پزشکی: قبل از هر اقدامی مانند *عکسبرداری (MRI)*، *کار دندانپزشکی* یا *فیزیوتراپی*، حتماً به پزشک یا دندانپزشک اطلاع دهید که کودک ضربان‌ساز دارد. بسیاری از دستگاه‌های جدید با ام‌آرآی سازگارند، اما حتماً باید پزشک تصمیم بگیرد.
• فرودگاه: هنگام سفر، به مأمورین فرودگاه بگویید کودکتان ضربان‌ساز دارد. عبور از دروازه های امنیتی *برای دستگاه بی‌خطر* است، اما بهتر است از گیت عبور کنند و از بازرسی بدنی با دست روی محل دستگاه اجتناب شود.
• وسایل خانه: استفاده از همه وسایل الکتریکی معمولی خانه مانند مایکروویو، تلفن همراه، تلویزیون و ریموت *کاملاً بی‌خطر* است. فقط مطمئن شوید وسایل برقی سالم هستند .
• تلفن همراه و تبلت: استفاده از آنها *منعی ندارد*. فقط بهتر است هنگام صحبت کردن، تلفن را روی گوش مخالف سمتی که دستگاه قرار دارد بگیرید و از گذاشتن تلفن روشن در جیب جلوی پیراهن (درست روی دستگاه) خودداری کنید.
• اگر شما در نزدیکی مکانهای دارای امواج صنعتی ، الکتریسیته ، ماشین ها یا سایر وسایل الکتریکی بزرگ زندگی می کنید از پزشک خود در مورد اثرات احتمالی آن بر ضربان ساز سوال کنید.

آینده کودک من با ضربان ساز چگونه خواهد بود؟

• پاسخ دلگرم‌کننده این است: اکثر کودکان دارای ضربان‌ساز می‌توانند یک کودکی کاملاً طبیعی، شاد و فعال داشته باشند و در بزرگسالی نیز به زندگی عادی خود ادامه دهند.
• آنها می‌توانند بازی کنند، بدوند، درس بخوانند، دوست پیدا کنند و رویاهای بزرگ داشته باشند. محدودیت‌ها بسیار کم است و پزشک به شما خواهد گفت که کودک چه کارهایی می‌تواند انجام دهد.
• با بزرگ شدن کودک، پزشک تنظیمات دستگاه را مطابق با نیازهای جدید او تغییر خواهد داد.
• احتمالا برای کودک شما یک تست ورزش انجام می شود تا پزشک شما قادر باشد به شما بگوید چه میزان فعالیت جسمانی و چه نوع از آن برای فرزند شما ایمن می باشد.
• بسیاری از این دستگاهها اجازه افزایش ضربان قلب همراه با فعالیت جسمانی را میدهند.
• مهم‌تر از همه: این دستگاه یک *نگهبانِ زندگی* است که به کودکتان اجازه می‌دهد با انرژی و امنیت به کشف دنیا بپردازد.

اولین و بهترین منبع اطلاعاتی شما، پزشک متخصص قلب کودکان است. هیچ سؤالی را بی‌جواب نگذارید. نگرانی شما کاملاً طبیعی است، اما مطمئن باشید که این تکنولوژی سال‌هاست که به کمک کودکان زیادی در سراسر دنیا آمده و به آنان زندگی دوباره بخشیده است. این تکنولوژی روز به روز در حال پیشرفت است.شما تنها نیستید. سوالات خود را از دکتر فرشاد جعفری بپرسید.