آموزش های پس از عمل جراحی و ترخیص

جراحی قلب کودک، یکی از چالش‌برانگیزترین تجربیات برای خانواده‌هاست. ما در تیم درمانی درک می‌کنیم که نگرانی‌های شما پس از ترخیص، گاهی از خود عمل جراحی دشوارتر است. والدین گرامی  کودکان دلبند شما عزیزان ما هستند. با رعایت چند نکته می توانید در بهبود هرچه سریعتر فرزندتان کمک کرده و دوره بیماری آنها را کوتاه نمایید.

فراموش نکنید: شما بهترین پرستار فرزندتان هستید!  

بخش ۱: مراقبت‌های تنفسی:

بعد از ترخیص بیمار از بخش مراقبت های ویژه(ICU) و منتقل شدن وی به بخش جهت تقویت ماهیچه های قلب و افزایش توانمندی تنفسی، آموزش تنفس صحیح توسط پرستار یا فیزیوتراپ به شما مادر عزیز داده خواهد شد.هدف از این آموزش توانمند کردن بیمار بعد از جراحی است. توجه داشته باشید تنفس از راه بینی و چند لحظه نگه داشتن آن و داشتن سرفه های بلند و تنفس عمیق خلط ها را خارج و ریه را پاک میکند. زدن ضربه های آرام به پشت که با کف دست انجام میشود باعث حرکت ترشحات از قسمتهای پایین به طرف بالا شده و خروج خلط را آسان می کند.

تکنیک‌های تنفسی برای مراقبت ریوی: 

1. دم عمیق:

   – نفس کشیدن از بینی (۳ ثانیه) + نگه‌داشتن نفس (۲ ثانیه) 

   – تکرار: ۱۰ بار هر ۲ ساعت 

2. سرفه کنترل‌شده:

   – فشار ملایم بالش روی زخم + سرفه کوتاه و قوی 

   – زمان: پس از هر وعده غذا 

3. اسپیرومتر تشویقی:

   – رساندن توپ به انتهای محفظه با دم عمیق 

   – تکرار: ۳ نوبت روزانه 

بخش ۲: مدیریت درد:

کنترل درد در محل جراحی از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا با ادامه داشتن درد بیمار میلی به داشتن تنفس درست و تغذیه مناسب ندارد. این درد با استفاده از داروهای مختلف که توسط پزشک تجویز می شود کنترل می گردد.

برنامه کنترل درد: 

1. داروهای تجویزی:

   – استامینوفن هر ۶ ساعت 

   – مورفین در درد شدید 

2. روش‌های غیردارویی:

   – ماساژ اطراف زخم با روغن بادام 

   – پخش موسیقی آرامش‌بخش 

   – کمپرس گرم روی عضلات پشت 

بخش 3: استحمام:

• پس از گذشت چند روز از جراحی و انتقال به بخش، با توجه به شرایط عمومی کودک میتواند از حمام استفاده نماید. جهت استحمام همه بدن بیمار توسط لیف نرم و شامپو بچه شستشو داده شود به جز محل عمل که فقط آبکشی می شود، بیمار باید روی صندلی بنشیند تا دچار افت فشارخون یا سرگیجه نشود.
• بعد از استحمام کودک،تا زمانی که هنوز در بیمارستان بستری است زخم به طور روزانه چک و روی آن گاز استریل قرار داده خواهد شد اما بعد از ترخیص پوشیدن لباس نخی و تمیز کفایت خواهد کرد.

بخش 4: فعالیت و تحرک:

بیمار می تواند ۲۴ ساعت بعد از جراحی فعالیت را شروع کند که به صورت آویزان کردن پا و نشستن کنار تخت سپس نشستن روی صندلی شروع میشود. بیمار در صورت تحمل تحرک با راه رفتن در اتاق و قدم زدن در راهرو باید منظم فعالیت خود را ادامه دهد تا هم تون عضلانی حفظ شود و هم بازدهی عمل مورد ارزیابی قرار گیرد. بلند کردن اجسام سنگین(بیش از یک کیلوگرم) و دو چرخه سواری برای 8 هفته ممنوع است.

بخش 5: استراحت:

• نحوه دراز کشیدن و داشتن حالت های مختلف در راحتی بیمار مهم و در نحوه جوش خوردن بخیه ها موثر است. مثلاً در مورد بخیه های روی سینه خوابیدن زیاد به پهلو بیش از ۶ ساعت می تواند باعث بد جوش خوردن یا بد شدن محل زخم شود.
• داشتن فعالیت در تحمل پس از جراحی نیز جز دوره استراحت و درمان محسوب می شود. پس با داشتن تحرک کافی از ایجاد یبوست جلوگیری و به خوب شدن و بهبود زخم ها کمک کنید.

بخش 6: رژیم غذایی:

• استفاده از غذاهای نرم و آبدار جهت حذف بهتر و جلوگیری از یبوست توصیه می شود به اندازه کافی از سبزی و میوه های تازه در رژیم غذایی استفاده شود.
• استفاده از شیرینی و تنقلات چرب که اشتها را از بین خواهد برد را محدود نمایید.
• در مواردی که کودک شما نیاز دارد داروی وارفارین مصرف نمایند حتماً دفترچه راهنمای مصرف وارفارین را از بخش تحویل بگیرید.
• بعضی از مکمل ها بعد از جراحی مفید هستند. مثلا استفاده از شربت زینک سولفات برای ترمیم زخم و استفاده از ویتامین C برای افزایش ایمنی مفید هستند.

توصیه های مهم:

• هوای محیط اطراف بیمار معتدل باشد.
• تعداد ملاقات کنندگان محدود باشد.
• اکسیژن اتاق را با استفاده از سیگار و تعداد افراد زیاد از بین نبرید.
• از ملاقات مستقیم بیمار با افراد آلوده به بیماری‌های تنفسی و عفونی خودداری نمایید.
• هر زمان که بیمار احساس سرگیجه داشت فوراً بنشیند و به آرامی به تخت خود بازگردد.
• حین استحمام روی صندلی بنشیند و مدت زمان حمام حداکثر ۱۰ دقیقه باشد و حرارت آب و دمای حمام بیش از حد بالا و پایین نباشد.
• اشیای سنگین را بلند نکرده و آنها را نکشد.
• هنگام فعالیت و قبل از راه رفتن کنار تخت بنشینید و پاها را آویزان کنید.
• داروهای بیماران مطابق برنامه پزشکی و رعایت زمان و اندازه داده شود. در مورد استفاده از داروها حتما از پزشک و پرستار توضیحات لازم را بخواهید و سعی کنید همیشه آنها را به همراه داشته باشید و عوارض آنها را بدانید.
• زمان مناسب برگشت به مدرسه حدود 6 هفته پس از جراحی می باشد. حداقل تا  3 ماه پس از جراحی فعالیتهای ورزشی انجام نشود. 
  

دکتر فرشاد جعفری و همه پرستاران بخش جراحی سعی دارند بهترین خدمت را پس از جراحی فرزند دلبندتان به شما ارائه دهند. برای مرور بیشتر مطالب مرتبط  با این مبحث قسمت ” جراحی قلب کودک ” را مطالعه فرمایید.